Muốn khởi nghiệp bán đồ ăn uống online cần phải làm gì?

Bạn đang có ý định bán đồ ăn uống online, nhưng còn băn khoăn không biết muốn khởi nghiệp bán đồ ăn uống online cần phải làm gì? Nếu như bạn có 5 phút để đọc một bài viết tương đối dài, tôi sẵn lòng chia sẻ cùng bạn một số kinh nghiệm bán đồ ăn online dưới góc nhìn của người làm Marketing, bằng cách nào để xây dựng thương hiệu đồ ăn thức uống online uy tín và chuyên nghiệp… Vì thế bài viết này có thể không giống như những kiến thức về quản trị doanh nghiệp mà bạn từng biết.

Muốn khởi nghiệp bán đồ ăn uống online cần phải làm gì?

Vì sao bạn nên bán đồ ăn uống online?

Với sự ra đời của nhiều ứng dụng đặt hàng và giao đồ ăn online như Now, Foody, Lalamove, GrabFood,… cùng với nhu cầu ăn uống đa dạng nhưng “lười di chuyển” của giới văn phòng, sinh viên – học sinh mang đến cơ hội phát triển cho mô hình kinh doanh đồ ăn, thức uống online. Việc kinh doanh đồ ăn uống online không chỉ giúp bạn tiết kiệm được khoản phí thuê mướn mặt bằng, số vốn đầu tư ít bởi bạn chỉ cần có năng khiếu nấu ăn kết hợp với kỹ năng Marketing Online là có thể tạo ra những món đồ ăn, thức uống hấp dẫn có giá bán gấp 3, 4 lần so giá vốn, mà còn tạo lợi thế cạnh tranh với các hàng quán vỉa hè, xe đẩy lề đường… những mô hình mà hiện nay vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đang trở nên nhức nhối.

Mục tiêu của bài chia sẻ kinh nghiệm bán đồ ăn uống online là gì?

Đối với những kinh nghiệm kinh doanh đồ ăn uống ở trên mạng, người ta sẽ chia sẻ về số vốn đầu tư, cách chọn thực đơn, trình bày món ăn, mua sắm thiết bị như thế nào… thì từ góc nhìn của người làm Marketing, tôi xin phép được lướt qua những vấn đề trên thay vào đó tôi hướng nội dung bài viết này đến những mục tiêu như sau: 

• Làm sao để có được thương hiệu đồ ăn uống online hấp dẫn, thú vị từ đó thu hút thêm khách hàng, tăng doanh thu.
• Làm sao để thương hiệu đồ ăn uống online ngày càng uy tín, chuyên nghiệp tạo ấn tượng tốt trong suy nghĩ của khách hàng.
• Làm sao để sang nhượng hoặc nhượng quyền thương hiệu đồ ăn uống online nếu cần.

Danh sách việc cần làm khi bán đồ ăn uống online.

Có tài nấu ăn, khẩu vị tốt phù hợp với số đông.

Bài viết này cũng phù hợp dành cho những người đã bán đồ ăn uống online một thời gian nhưng cách làm không bài bản nên thương hiệu chưa nổi bật, nếu bạn ở trong trường hợp này thì có thể áp dụng để tiến hành rebrand hay còn gọi là làm mới lại thương hiệu cho cửa hàng bán đồ ăn uống online. Khi bạn muốn khởi nghiệp bán đồ ăn uống online, nếu như: 

• Có năng khiếu nấu ăn, am hiểu về dinh dưỡng, cách chế biến và bảo quản nguyên liệu, thực phẩm là rất cần thiết.
• Hoặc bạn phải kết hợp với một người giỏi về nấu nướng, có khẩu vị tốt để phụ trách phần việc này.
• Bên cạnh đó làm sao để tìm được nguồn nguyên liệu ổn định kể từ chất lượng đến giá cả cũng vô cùng quan trọng.

Mặc dù có rất nhiều người kinh doanh nhưng mô hình bán đồ ăn online hiện nay vẫn mang nhiều bất cập, khó tạo được uy tín bởi không đảm bảo vệ sinh, không chứng minh nguồn gốc thực phẩm, vì thế tôi mong bạn có thể trả lời, làm rõ cho khách hàng được những thắc mắc sau: 

• Thức ăn, nước uống của bạn có gì đặc biệt so với những đơn vị khác?
• Thức ăn, nước uống của bạn có an toàn với người sử dụng và tốt cho sức khỏe?
• Thức ăn, nước uống của bạn có được chế biến trong điều kiện đảm bảo vệ sinh?

Nếu câu trả lời là “Có” thì bạn có gì để chứng minh một cách rõ ràng, cụ thể hay không?

Xác định khách hàng mục tiêu, món chủ đạo.

Lĩnh vực bán đồ ăn uống online vô cùng phong phú, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng khác nhau vào những thời điểm khác nhau, chẳng hạn:

• Các đối tượng khách hàng: các bà nội trợ, nhân viên văn phòng, sinh viên học sinh, người lao động bình dân, mẹ bỉm sữa.
• Các thời điểm bán hàng: bữa sáng, bữa trưa, bữa tối, bữa xế trưa, bữa xế chiều, bữa khuya.
• Các kiểu món/thể loại món: món uống, món ăn, món ăn nhẹ, món ăn chính, món nhậu, món ngọt, món mặn,…
• Các nền văn hóa, đặc sản vùng miền: món Miền Bắc, món Miền Trung, món Miền Nam, món Miền Tây, Món Huế, Món Đà Lạt, Món Nha Trang,…

Muốn khởi nghiệp nghề bán đồ ăn uống online, ngay từ đầu bạn cần xác định hướng đi cho cửa hàng theo một nhóm thức uống, món ăn cụ thể, nhắm đến đối tượng khách hàng rõ ràng, để còn học hỏi và tìm hiểu về món đó được rành rẽ, nhanh chóng. Khi mới bắt đầu bán đồ ăn uống online càng hạn chế ôm đồm càng tốt, ngay cả trong trường hợp bạn muốn bán nhiều món ăn khác nhau thì cũng phải xác định món nào chính, món nào phụ để còn dựa vào đấy làm thế mạnh truyền thông. Hãy thử lấy ví dụ từ Highlands Coffee, tuy là hệ thống quán bán cà phê và nước giải khát gồm nhiều loại nhưng họ tập trung truyền thông thật mạnh cho Phin Sữa Đá, Trà Sen Vàng xem đây là món chủ lực của hệ thống. Đó chính là bí quyết truyền thông chứ không phải tự nhiên mà người ta lại làm như vậy.

Đặt tên thương hiệu đồ ăn thức uống online gần gũi, độc đáo.

Để bán đồ ăn thức uống dù bước đầu chỉ là một cửa hàng online thì bạn cũng cần đặt một cái tên hay nói theo cách hoành tráng thì là thương hiệu đồ ăn thức uống online sao thật gần gũi, dễ nhớ. Vậy đặt tên thương hiệu đồ ăn thức uống online cần bí quyết gì?

• Tên thương hiệu cho cửa hàng bán đồ ăn uống online nên gắn liền với lĩnh vực kinh doanh. Ví dụ: Súp Cua Hạnh, Gờ Coffee, Trà Chanh NyNa, Xôi Chè Bùi Thị Xuân, Cơm Trộn Hai Cô… Bạn chỉ cần nhìn tên thôi cũng biết cửa hàng này chuyên bán món nào.
• Tên thương hiệu đồ ăn thức uống online nên độc đáo, tránh bị trùng tên với thương hiệu khác đã có trên thị trường.
• Tên thương hiệu đồ ăn thức uống online nên hạn chế sử dụng tên riêng, tên cá nhân (nếu có thể).

Thực tế, bạn muốn đặt tên nào cũng được nhưng với góc nhìn Marketing để vừa dễ PR mà nếu cần sang nhượng thương hiệu cho người khác cũng dễ dàng thì khi đặt tên cho cửa hàng đồ ăn online bạn cần: (1) Tránh sử dụng tên riêng cá nhân; (2) Tránh trùng tên với đơn vị khác. Ví dụ: Nếu tôi dùng tên Trà Sữa Mạnh Cường thì khi muốn bán thương hiệu chắc chắn gặp khó khăn hơn so với lấy tên Trà Sữa Gong Cha, Trà Sữa The Alley… Tuy nhiên nếu từ đầu không tính đến chuyện bán thương hiệu về sau thì bạn cứ bỏ qua gợi ý này.

Tiến hành thủ tục Đăng Ký Kinh Doanh đồ ăn thức uống.

Dù việc Đăng Ký Kinh Doanh dưới góc nhìn Marketing rất quan trọng nhưng nhiều người kinh doanh đồ ăn lại không quan tâm, bởi tư duy là mình làm nhỏ, cò con. Trong khi Đăng Ký Kinh Doanh là bước đơn giản nhất có thể giúp:

• Tạo dựng uy tín cho cửa hàng đồ ăn.
• Thể hiện thái độ nghiêm túc của người chủ thương hiệu.
• Qua đó mang đến doanh thu tốt hơn cho hoạt động kinh doanh.

Bởi vì sao? Để Đăng Ký Kinh Doanh thì chúng ta sẽ trải qua những thủ tục, cung cấp giấy tờ theo yêu cầu của chính quyền, hiểu đơn giản là sẽ có cơ quan quản lý đảm bảo chúng ta hoạt động một cách đàng hoàng, đúng luật nếu lỡ mà xảy ra sự cố thì còn truy tìm nguồn gốc, quy kết trách nhiệm. Ngược lại, nếu chỉ có Fanpage khi có vấn đề xảy ra, người chủ cửa hàng mà không đàng hoàng thì chỉ cần xóa cái Page đấy rồi lập Page mới bằng tên khác là xong, hiện nay chưa có cơ quan nào quản lý được những thương hiệu tự phát trôi nổi trên internet. Hiện nay có hai hình thức Đăng Ký Kinh Doanh như sau:

• Kinh Doanh Hộ Gia Đình: Tại UBND Quận/Huyện dành cho những người làm một mình nhỏ lẻ, không muốn dính vào các thủ tục thuế má rườm rà.
• Đăng Ký Thành Lập Doanh Nghiệp: Tại Sở KH&ĐT Tỉnh/Thành Phố dành cho những người muốn thành lập Công Ty TNHH, Công Ty Cổ Phần, Doanh Nghiệp Tư Nhân, Doanh Nghiệp Liên Doanh…

Thực tế, nhiều người bán hàng ăn uống online theo kiểu tự phát đều không đăng ký kinh doanh, tuy nhiên hình thức này chỉ mang tính tạm thời dành cho cá nhân, không phù hợp để phát triển lâu dài và sẽ bị cơ quan chức năng đình chỉ hoạt động nếu phát hiện dấu hiệu đội lốt kinh doanh tự phát nhằm trốn thuế. Do đó muốn phát triển công việc bán đồ ăn uống online một cách nghiêm túc và xây dựng uy tín vững mạnh, bạn cần chuẩn bị những loại giấy tờ sau:

• Giấy chứng nhận Đăng Ký Kinh Doanh (Doanh Nghiệp hoặc Hộ Gia Đình).
• Giấy chứng nhận cơ sở vệ sinh an toàn thực phẩm.

Thiết kế logo, bộ nhận dạng cho cửa hàng đồ ăn uống online.

Việc thiết kế logo, bộ nhận dạng thương hiệu là điều mà bạn không thể bỏ qua khi muốn phát triển công việc bán đồ ăn uống online.

• Hãy đầu tư một mẫu logo đẹp và đơn giản để đồng hành cùng thương hiệu ngay từ giai đoạn đầu tiên làm online, khi đó logo sẽ xuất hiện trên từng bức hình đăng trên Fanpage, Website hay bao bì, ly nước, hộp đựng thức ăn giúp cho mọi người biết đến thương hiệu đồ ăn thức uống online của bạn nhiều hơn và làm cho thương hiệu trở nên gần gũi hơn.
• Đến khi thương hiệu phát triển lớn mạnh hơn thì bạn có thể làm tiếp bộ nhận dạng thương hiệu bao gồm bảng hiệu cửa hàng, name card, folder, giấy A4, đồng phục nhân viên,… sẽ tạo nên sự nhận biết, thể hiện đẳng cấp, khác biệt với những cửa hàng bán đồ ăn online khác.

Về lâu về dài, bộ nhận dạng thương hiệu tác động đến nhận thức của khách hàng, tạo nên cảm giác là quy mô cửa hàng này lớn, mang tính chuyên nghiệp cao. Còn với nội bộ, các nhân viên sẽ cảm thấy tự hào hơn, trung thành hơn và muốn phấn đấu, cống hiến vì “màu cờ sắc áo” của cửa hàng.

Xây dựng tư liệu hình ảnh, video cho cửa hàng đồ ăn uống online.

Nhằm chứng minh nguồn gốc của thực phẩm, đảm bảo quy trình chế biến an toàn vệ sinh, thể hiện sự chuyên nghiệp của cửa hàng cũng như phục vụ cho công tác truyền thông trong tương lai thì việc xây dựng một kho tư liệu gồm video và hình ảnh về món ăn, thức uống là điều vô cùng cần thiết.

Bạn có thể tham khảo một số gợi ý chụp hình và quay video clip cho lĩnh vực bán đồ ăn uống online như sau:

• Hình ảnh món ăn, thức uống trên nền trắng như các Website bán hàng.
• Hình ảnh món ăn, thức uống có bối cảnh như trên bàn ăn, phòng bếp…
• Hình ảnh người mẫu chụp cùng món ăn, thức uống thể hiện sự hài lòng.
• Hình ảnh quy trình thu mua, bảo quản nguyên liệu, chế biến, đóng gói món ăn, thức uống.
• Hình ảnh phòng bếp, dụng cụ chế biến và đóng gói đảm bảo vệ sinh.
• Hình ảnh chứng nhận cơ sở vệ sinh an toàn thực phẩm.
• Hình ảnh hóa đơn thể hiện nguồn gốc mua hàng.

Thậm chí ở giai đoạn đầu, khi bạn chưa có khách hàng thực tế thì phải tự đầu tư cả chất xám, thời gian, tiền bạc nhằm thuê người làm mẫu, tạo ra concept chụp ảnh mới có tư liệu ưng ý. Bạn càng có nhiều hình ảnh và video đẹp về các món ăn, thức uống càng chứng minh bạn “nổi bật” và “uy tín”, hay hiểu cách khác là ai muốn đặt hàng món ăn, thức uống này thì hãy tìm đến cửa hàng của bạn.

Thiết kế Website cho cửa hàng đồ ăn thức uống online.

Nhiều người bán đồ ăn uống online hiện nay thường tập trung cho Facebook hơn là đầu tư làm Website, riêng tôi khuyên bạn làm điều ngược lại, hãy ưu tiên cho Website nhiều hơn. Bởi vì sao?

• Facebook là miễn phí. Bất kỳ ai cũng có thể tạo được Fanpage khá dễ dàng cũng như đóng cửa nó, hoặc xóa nó đi cũng dễ dàng. Chính vì vậy nên nhiều người bị lừa mua hàng dỏm, hàng kém chất lượng trên Facebook đến lúc liên hệ phản ảnh thì Page đó không trả lời, hoặc không tìm thấy nữa, nên nếu bạn chỉ dùng Facebook để kinh doanh thì chưa đủ để tạo sự tin tưởng.
• Website không chỉ giúp thể hiện tính chuyên nghiệp và quy mô của cửa hàng thông qua các phần như Giới Thiệu, Thực Đơn, Thư Viện, Tin Tức, Liên Hệ… mà còn giúp khẳng định rõ thương hiệu đồ ăn thức uống online này được thành lập khi nào, ai là người đại diện pháp luật, có những món ăn, thức uống nào, giấy chứng nhận nguồn gốc, an toàn vệ sinh… tất cả những điều này khiến cho khách hàng thêm tin tưởng vào thương hiệu hơn. Ngoài ra, Website còn là nơi cập nhật những thông tin mới, chính xác nhất về món ăn, thức uống mới, chương trình khuyến mãi, hỗ trợ khách hàng thông qua các chức năng chat, hỗ trợ trực tuyến, tạo không gian để khách hàng đọc bài viết, chia sẻ kinh nghiệm về chế biến, sử dụng thực phẩm hiệu quả. Bạn có thể tìm hiểu thêm muốn thiết kế Website cần điều kiện gì?

Phát triển các kênh Social Media cho cửa hàng đồ ăn thức uống online.

Hiện nay hầu như cửa hàng bán đồ ăn uống online nào cũng có Fanpage riêng hay còn gọi là Facebook Business Suite kể từ 09/2020 (và đổi thành Meta Business Suite hồi tháng 10/2021), thậm chí việc tạo Page được nghĩ đến đầu tiên khi người ta muốn bắt đầu kinh doanh cái gì đó. Tuy nhiên Fanpage chỉ là một trong các kênh Social Media mà thôi, ngoài ra còn có Instagram, Twitter, Pinterest, Linkedin, Youtube, Tiktok,… và những kênh Social Media này sẽ thay đổi chiến lược thường xuyên, có lúc thịnh rồi cũng có lúc suy, cụ thể: Trước 2009 thịnh hành nhất là blog Yahoo! 360° nhưng rồi mạng xã hội này chấm dứt hoạt động vào 07/2009, nên người ta chuyển sang dùng WordPress, My Opera, Blogger (Blogspot), MySpace, Google+… cho đến khi Facebook trở nên thịnh hành như hiện nay, nhưng ai dám chắc chắn rằng Facebook sẽ thịnh hành mãi. Vậy những thông tin này gợi nên cho chúng ta điều gì?

Phải chăng là không nên quá tập trung vào một kênh nào mà bỏ qua những kênh tiềm năng khác. Khi khởi nghiệp kinh doanh đồ ăn thức uống online, bạn có thể chọn Facebook là mạng xã hội chủ đạo, nhưng song song đó bạn hãy phát triển thêm những kênh Social Media khác. Đó cũng là lý do để tôi ưu tiên cho Website nhiều hơn, bởi vì Website là của tôi, mở hay đóng thuộc quyền của tôi. Nếu Facebook còn thịnh hành thì tôi chia sẻ link Website kết hợp chạy quảng cáo Facebook nhằm kéo khách có nhu cầu đặt hàng món ăn, thức uống về Website, nếu sau này kênh khác mạnh hơn thì tôi lại qua kênh đó share link, chạy quảng cáo rồi tiếp tục kéo khách về Website. Tất cả các kênh Social Media đều có chung một đích đến là Website chính của thương hiệu.

Xác minh địa chỉ cửa hàng đồ ăn thức uống trên Google Maps.

Bạn có thể nghe những người làm Marketing hay nhắc đến thuật ngữ SEO rồi SEO Local, rằng khi kinh doanh cần phải tạo Maps để có thứ hạng tốt hơn trên Google. Tôi công nhận điều này đúng nếu làm SEO nhưng bạn nên tiến hành vào thời điểm khác khi thật sự quan tâm, đầu tư cho Content Marketing thì mới có tác dụng… Còn trong giai đoạn khởi đầu, Google Maps hay chính xác là Google My Business, cho phép chủ cửa hàng đồ ăn gửi các thông tin cơ bản cho Google nhằm:

• Xác thực “cửa hàng đồ ăn, thức uống này có thật”, nhờ đó giúp nâng cao uy tín, vị thế của thương hiệu trong con mắt đánh giá của khách hàng.
• Bên cạnh đó, người dùng hiện nay có thói quen dùng Google Maps dẫn đường hoặc sử dụng chức năng “tìm cửa hàng đồ ăn, thức uống quanh đây” vì thế việc tạo địa điểm cửa hàng trên Google Maps sẽ giúp thương hiệu của bạn trở nên nổi bật hơn trên kết quả tìm kiếm.

Dù cho bạn hoạt động online và hoàn toàn không tiếp khách tại địa điểm thì việc xác minh cửa hàng đồ ăn trên Google Maps vẫn đóng vai trò quan trọng. Bạn có thể chú thích trong phần mô tả rằng “Quý Khách vui lòng gọi điện thoại trước khi đến” hoặc “Cửa hàng không nhận khách trực tiếp” thì vẫn mang đến cảm nhận là cửa hàng này “có thật” trong suy nghĩ của khách hàng.

Thực hiện truyền thông, quảng cáo cho cửa hàng đồ ăn thức uống.

Sau khi bạn chuẩn bị đầy đủ những công việc như trên: Tên thương hiệu, đăng ký kinh doanh, logo, hình ảnh, Website, Fanpage, Google Maps… cũng là lúc bạn nên tiến hành công tác truyền thông, quảng cáo cho cửa hàng món ăn, thức uống nhằm thu hút khách hàng. Vậy có những cách truyền thông nào dành cho cửa hàng đồ ăn uống online? Bạn hãy tham khảo một số hình thức sau đây:

• Quảng cáo Online: Google Adwords, Facebook Ads, Youtube, Tiktok, báo mạng… Lưu ý bạn nên kéo lượt truy cập về Website của cửa hàng thay vì Fanpage.
• Quảng cáo Offline: Tạp chí, báo giấy, tờ rơi, poster, brochure, catalogue,…
• Quảng cáo Mobile & Digital: Tin nhắn quảng cáo (SMS Marketing), quảng cáo hiển thị trên màn hình tại nơi công cộng, sảnh tòa nhà, thang máy, rạp chiếu phim,…
• Bài PR & SEO Website: Thực hiện các bài viết hữu ích, giải đáp thắc mắc, cung cấp thông tin cho khách hàng trên Website và thu hút lượt truy cập vào Website thông qua tìm kiếm: Google, Cốc Cốc, Bing…

Đối với khâu truyền thông, quảng cáo cho cửa hàng đồ ăn uống online còn tùy thuộc vào ngân sách mà bạn sẽ có một kế hoạch tổng thể, kéo dài từ vài tháng đến suốt năm trên nhiều phương tiện truyền thông khác nhau, hay chỉ làm ngắn hạn trên một số nền tảng nổi bật, ví dụ như chạy quảng cáo Facebook mà thôi.

Tôi có thể giúp được gì khi bạn bán đồ ăn uống online?

Đối với người tham gia kinh doanh đồ ăn uống online được một thời gian, những công việc ở trên đã thực hiện được một phần thì hãy xem xét bổ sung thêm các hạng mục còn thiếu. Nếu như bạn đã thực hiện khá đầy đủ nhưng chưa hiệu quả thì nên hệ thống lại, sắp xếp cho bài bản nhằm có kết quả tốt hơn. Còn trường hợp bạn vừa khởi nghiệp bán đồ ăn uống online một mình, không hùn hạp kết hợp với ai, không có người đồng hành để san sẻ công việc Marketing, hoặc mọi người trong team không biết phải làm Marketing như thế nào, bắt đầu từ đâu… bạn có thể tìm đến với tôi. Sau đây những công việc liên quan đến Marketing mà tôi có thể hỗ trợ khi bạn muốn khởi nghiệp kinh doanh đồ ăn thức uống online:

• Đăng Ký Kinh Doanh: Hộ Gia Đình hoặc doanh nghiệp.
• Tư vấn đặt tên thương hiệu cho cửa hàng đồ ăn uống online.
• Thiết kế logo, bộ nhận dạng thương hiệu cho cửa hàng đồ ăn uống online.
• Chụp hình, sản xuất video tư liệu.
• Thiết kế Website cho cửa hàng đồ ăn uống online.
• Xây dựng các kênh Social Media cho cửa hàng đồ ăn uống online.
• Tạo địa chỉ Google Maps cho cửa hàng đồ ăn uống online.
• Chạy quảng cáo Google Adwords, Facebook Ads.
• Viết bài Content Marketing cho cửa hàng đồ ăn uống online.

Danh sách trên là các công việc cần thiết khi muốn mở cửa hàng bán đồ ăn uống online, tuy nhiên bạn không phải thực hiện hết tất cả cùng lúc mà có thể tiến hành từng việc một, nên dựa vào điều kiện và khả năng tài chính hiện có.

Tôi hy vọng đã mang đến những kinh nghiệm Marketing cơ bản nhất dành cho những bạn còn đang băn khoăn muốn khởi nghiệp bán đồ ăn uống online cần phải làm gì? Sau khi đọc xong bài viết, bạn cảm thấy có nhiều điểm hợp lý, bạn muốn được tư vấn thêm về việc làm thương hiệu cho cửa hàng đồ ăn thức uống online thì inbox cho tôi qua facebook TMC Cuong. Ngoài ra, trong trường hợp bạn có ý kiến nào hay hơn hãy đóng góp cho tôi, giúp tôi bổ sung và hoàn thiện bài viết này trở nên tốt hơn và mang nhiều lợi ích mọi người xung quanh. Cám ơn bạn đã dành thời gian để đọc đến đây.